Chào mừng bạn đến với website THPT Nguyễn Hiền
Thứ hai, 17/8/2020, 0:0
Lượt đọc: 284

Danh nhân Nguyễn Hiền

TIỂU SỬ DANH NHÂN NGUYỄN HIỀN

          Nguyễn Hiền là Trạng nguyên đầu tiên và cũng là Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất trong lịch sử Việt Nam. Trạng nguyên Nguyễn Hiền sinh năm At Mùi (1235) tại làng Dương Niên, phủ Thượng Hiền thời Trần (nay là làng Đông A, xã Nam Thắng, huyện Nam Trực tỉnh Nam Định).
           
Thuở nhỏ, cha mất sớm, ông sống với mẹ trong một căn nhà nhỏ ba gian bên cạnh một ngôi chùa. Vị sư trụ trì của chùa vốn là một danh Nho, vừa tụng kinh niệm phật vừa dạy học cho những trẻ chưa biết chữ trong làng. Ngay từ thời thơ ấu, Nguyễn Hiền đã lân la ở bên các lớp học, sớm tiếp xúc với chữ nghĩa sách vở. Dù chưa đến tuổi đi học, Nguyễn Hiền đã nổi danh là người hay chữ, giỏi đối đáp, học thức xuất chúng. Năng khiếu kỳ lạ về học tập, về trí thông minh xuất chúng khiến danh tiếng Nguyễn Hiền bay đi khắp nơi, xa gần nghe tiếng đến thử tài đều bái phục và suy tôn làm “Thần đồng xuất chúng”.

 

Đền thờ của Trạng Nguyên Nguyễn Hiền ở Nam Định

          Năm 1247, khi vừa tròn 12 tuổi (tính theo tuổi ta là 13), Nguyễn Hiền đã thi đậu Trạng Nguyên, trở thành vị Trạng Nguyên đầu tiên và trẻ nhất trong lịch sử Việt Nam, được vua Trần Thái Tông phong cho bốn chữ “Khai Quốc Trạng Nguyên”. Mặc dù đậu cao, tài năng phi phàm, nhưng vì tuổi còn quá nhỏ, vua cho là Trạng chưa hiểu hết “lễ”, nên cho về học “lễ” rồi mới được làm quan. Mấy năm sau, sứ thần Trung Hoa sang Việt Nam, đưa ra nhiều câu đối kèm theo nhiều yêu sách xấc xược nếu triều đình không giải đáp được. Thời hạn sắp hết mà cả triều đình không ai tìm ra lời giải đáp, vua Trần Thái Tông phải cho vời Nguyễn Hiền vào kinh đô để hỏi ý kiến. Trước tài đối đáp nhanh nhạy và trí thông minh kiệt xuất của Trạng nước Nam, sứ Tàu phải nể phục, mọi yêu sách đều được giải tỏa. Từ đây, vua Trần đã chính thức mời Ông về triều tham gia chính sự. Những năm làm quan trong triều, ông đã có nhiều kế sách phò vua giúp nước như: đắp đê ngăn lũ lụt ở sông Hồng, phát triển sản xuất cho dân no ấm ; mở mang võ đường rèn luyện quân sĩ, tăng cường sức mạnh quốc phòng cho đất nước; trông coi việcvăn chương và mở mang công nghệ. Vua Trần còn giao cho ông việc ứng phó với sứ Tàu và phong cho ông chức “Đông các đại học sĩ”.

          Giữa lúc tài năng và sự nghiệp giúp dân giúp nước đang trên đà phát triển mạnh, ông đã tạ thế vào ngày 11 tháng 8 năm Ất Mão (1255) khi vừa tròn 20 tuổi. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng tài năng, công đức và học vấn uyên thâm của Trạng nguyên Nguyễn Hiền đã làm rạng danh thế hệ trẻ của Việt Nam, xứng đáng là một tấm gương sáng về năng lực tự học thành tài, về đức độ yêu nước thương dân... Nguyễn Hiền xứng đáng được ghi nhận như là một nhà bác học, nhà ngoại giao và nhà chính trị kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam.

 

 

Tin cùng chuyên mục

87